چرا وصل شدن اینترنت برای کاربران گران تمام شد؟
به گزارش سرگرمی کامپیوتری، زمستان ۱۴۰۴ برای فضای مجازی ایران با «بزرگ ترین سکوت دیجیتال» و خسارت روزانه ۵ تا ۶ هزار میلیارد تومانی سپری شد؛ دورانی که نه تنها چرخ های اقتصاد دیجیتال را از حرکت بازداشت، بلکه با پدیده عجیب \؛ناپدید شدن حجم ترافیک\؛، اعتماد کاربران را هم به مرز فروپاشی رساند. این گزارش نگاهی دارد به ریشه های فنی اتمام زودهنگام بسته های اینترنتی و ضربه سنگینی که بر پیکره بخش خصوصی و معیشت کسب وکارهای خرد وارد آمد.
به گزارش سرگرمی کامپیوتری به نقل از خبر آنلاین، فضای مجازی ایران در بازه زمانی دی و بهمن ماه امسال، فراتر از یک اختلال ساده در شبکه، شاهد تغییر بنیادین در مدل حکمرانی بر زیرساخت های اینترنتی کشور بود. این دوره که از آن با عنوان «بزرگ ترین سکوت دیجیتال» یاد می شود، با قطع سراسری ارتباطات در ۱۸ دی ماه شروع و بعد از ۲۰ روز انسداد کامل، با بروز بحران جدیدی تحت عنوان «ناپدید شدن حجم ترافیک کاربران» وارد مرحله ای تازه شد.
بررسی های فنی نشان داده است که قطعی اخیر، طولانی ترین و عمیق ترین تجربه انزوای دیجیتال در تاریخ کشور بوده است. برعکس تجربه های پیشین، در این بازه حتی «شبکه ملی اطلاعات» نیز با اختلال گسترده مواجه گردید و خدمات بانکی و پیامرسان های داخلی در ایام نخست از دسترس خارج شدند.
با بازگشایی مرحله ای اینترنت در هفته اول بهمن ماه، موج گسترده ای از شکایات کاربران درباب اتمام غیرعادی بسته های اینترنتی به ثبت رسید. گزارش های میدانی از آن حکایت می کند که بسته های چند ده گیگابایتی، در تعدادی موارد تنها در عرض چند ساعت و بدون استفاده فعال کاربر، به پایان رسیده است.
چرا حجم اینترنت کاربران به سرعت تمام شد؟ با شروع دسترسی های محدود، موجی از نارضایتی کاربران نسبت به اتمام سریع بسته های اینترنتی شکل گرفت. بررسی های کارشناسی نشان داده است این مسئله حاصل هم زمانی چند عامل فنی و مدیریتی بوده است:
۱. اختلال در تفکیک ترافیک داخلی و خارجی در دوره اختلال، به علت تغییرات مسیریابی و غیرفعال شدن قسمتی از سیستم های تشخیص ترافیک، قسمتی از خدمات داخلی با تعرفه بین الملل محاسبه شد. این مساله موجب شد مصرف کاربران، خصوصاً هنگام استفاده از محتوای ویدئویی داخلی، با سرعت غیرعادی افزایش یابد.
۲. سربار ناشی از کاهش سرعت کاهش شدید سرعت بدون قطع کامل ارتباط، موجب فعال شدن مکانیزم های بازفرست داده در سیستم ها و اپلیکیشن ها شد. در این شرایط، حجم تبادل داده در شبکه افزایش خواهد یافت، بدون آنکه کاربر در عمل محتوای قابل استفاده ای دریافت کند؛ اما این تبادل، از حجم بسته اینترنت کسر می شود.
۳. افزایش استفاده از ابزارهای تغییر مسیر ترافیک محدودیت ها موجب شد استفاده از ابزارهای تغییر آی پی افزایش یابد. این ابزارها بطور ذاتی سربار رمزنگاری و داده های اضافه تولید می کنند و بنابراین، مصرف واقعی اینترنت کاربر بالاتر از حجم محتوای دریافتی است.
بحران کاهش حجم ترافیک در حالی رخ داد که اپراتورهای همراه، تنها چند هفته قبل از قطعی بزرگ، تعرفه های خودرا ۲۰ درصد افزایش داده بودند. این همزمانی در کنار «سوختن» مدت اعتبار بسته های خریداری شده در زمان قطعی، منجر به تشکیل فرضیه «کم فروشی سازمان یافته» در افکار عمومی شد.
خاموشی اینترنت، اثر مستقیمی بر اقتصاد دیجیتال کشور نیز گذاشت؛ بخشی که در سالیان اخیر به یکی از پیشران های اشتغال و کارآفرینی تبدیل گشته بود؛ بنابر گفته رییس اتاق بازرگانی ایران در نشست هیات نمایندگان یکی از جدی ترین اثرات خاموشی اینترنت بر اقتصاد، در ارتباط با بخش تجارت و اعتماد سرمایه گذار بود: «آنچه در دی و بهمن ماه بر پیکره اقتصاد دیجیتال گذشت، تنها قطع یک ابزار ارتباطی نبود؛ بلکه سلب اعتماد بخش خصوصی بود.»
بنابر گفته رئیس کمیسیون واردات اتاق بازرگانی خراسان رضوی و عضو کمیسیون واردات اتاق بازرگانی ایران خسارات ناشی از قطعی اینترنت روزانه بالاتر از 5 تا 6 همت بوده است.بر اساس برآوردهای رسمی و گزارش نهادهای بین المللی پایش اینترنت، خسارت روزانه این اختلالات به اقتصاد دیجیتال، صدها میلیارد تومان تخمین زده شد. کسب وکارهای آنلاین، خصوصاً کنشگران شبکه های اجتماعی، فروشگاه های خانگی و خدمات آنلاین، با افت شدید یا توقف کامل فعالیت رو به رو شدند.
این شرایط، بطور دقیق تر بر مشاغل خرد، زنان سرپرست خانوار و کسب وکارهای مبتنی بر شبکه های اجتماعی اثر منفی گذاشت و نگرانی ها درباره ی بیکاری پنهان و کاهش تاب آوری اقتصادی را افزایش داد.
شکل گیری بحران اعتماد میان کاربران دراین میان اتمام سریع بسته ها، نبود اطلاع رسانی شفاف و پاسخ گویی محدود اپراتورها، به تشکیل بحران اعتماد میان کاربران انجامید. هرچند وعده هایی برای تمدید یا جبران بسته های لطمه دیده عنوان شد، اما کارشناسان اعتقاد دارند نبود سازوکار حقوقی مشخص برای جبران خسارت کاربران و کسب وکارها بازهم یک خلأ جدی است.
خاموشی گسترده اینترنت در زمستان ۱۴۰۴، فقط یک قطعی ناگهانی نبود، بلکه تجربه ای پرهزینه برای کاربران، کسب وکارها و زیرساخت های اقتصادی کشور به حساب می آید. پدیده اتمام سریع حجم اینترنت، نتیجه هم زمان اختلالات فنی، تغییرات مدیریتی و فشار بی سابقه بر شبکه بود.
کارشناسان تاکید دارند که شفافیت در محاسبه تعرفه ها، تقویت سیستم های تفکیک ترافیک، پاسخ گویی اپراتورها و تدوین سازوکارهای جبران خسارت، از الزامات پیشگیری از تکرار چنین بحران هایی است.
این رویداد نشان داد اینترنت، نقشی فراتر از یک ابزار ارتباطی در اقتصاد و زندگی روزمره ایفا می کند و هرگونه اختلال گسترده در آن، می تواند پیامدهایی طولانی مدت برای توسعه دیجیتال کشور بهمراه داشته باشد.
این مطلب را می پسندید؟
(0)
(0)
تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب