دوگانه كمبود اعتبارات در صنعت هوافضا و رتبه منطقه ای برتر ایران

دوگانه كمبود اعتبارات در صنعت هوافضا و رتبه منطقه ای برتر ایران

سرگرمی كامپیوتری: تهران- توسعه صنعت هوافضا بعنوان فناوری برتر و درآمدزا به تخصیص اعتبارات كافی نیاز دارد؛ بخصوص در شرایطی كه به قول متخصصان، كارشناسان تحصیل كرده در این بخش به تعداد كافی هستند و از نظر علمی، رتبه برتر منطقه را داریم.


از زمانی كه روسیه نخستین ماهواره را به نام اسپوتنیك 1 به فضا پرتاب كرد، 60 سال می گذرد و پس از آن كشورهای مختلفی وارد این صنعت شده اند؛ بر مبنای آمار مركز پرواز فضایی گادد ناسا (اداره ملی هوا و فضای آمریكا)، اكنون دو هزار و 271 ماهواره در مدارهای مختلف زمین حركت می كنند كه روسیه با یكهزار و 324ماهواره رتبه اول و آمریكا با 658 ماهواره رتبه بعد را در زمینه مالكیت این ماهواره ها دارند.
ایران هم پیش از پیروزی انقلاب اسلامی روند گسترده ساخت ماهواره ها را شروع كرده بود كه پس از آخر جنگ تحمیلی و توقفی بیش از یك دهه، پی گرفته شد.
ماهواره تحقیقاتی مصباح نخستین ماهواره ای بود كه از اواسط دهه 70 طراحی آن شروع شد ولی به علت بدقولی های طرف خارجی یعنی شركت ایتالیایی هنوز به نتیجه نرسیده است.
با وجود این، ایران ماهواره های دیگری یعنی امید (بهمن 87) نوید (بهمن 88) و فجر (بهمن 93) را هم به مدار پرتاب كرده كه هر كدام برای مدتی ماموریت های تحقیقاتی را انجام داده اند، هر چند عملیاتی به معنای عرضه اطلاعات همچون تصاویر یا هر نوع اطلاعات عددی نبوده اند؛ در واقع محققان كشور در این ماهواره ها فناوری های مختلف را سنجش كرده اند تا قابلیت استفاده آنها را در ماهواره های عملیاتی بسنجند.
با پرتاب موفق ماهواره امید در 14 بهمن 87 كه ایران را به كشورهای دارای توانایی پرتاب ماهواره ملحق كرد، این روز بعنوان روز فناوری فضایی در تقویم كشورمان به ثبت رسید.
غیر از ساخت ماهواره، گلوگاه های دیگری مانند پرتابگر و سكوی پرتاب از دیگر مشكلات صنعت هوافضای ایران هستند كه ساخت سكوی پرتاب ثابت امام خمینی حوالی سمنان و پرتابگر سیمرغ با ظرفیت حمل ماهواره هایی تا وزن 250 كیلوگرم در مدار 500 كیلومتری زمین تا حدی شرایط را برای پرتاب ماهواره های سنجشی آسان كرده است.
اهمیت صنعت هوافضا به اندازه ای است كه سند بالادستی جامع هوافضا مصوب سال 91 شورای عالی انقلاب فرهنگی به این مورد می پردازد و هوافضا را بعنوان یكی از اهداف بخش نظام علم و فناوری تعیین و اهداف مهمی را برای چشم انداز این سند تا افق 1404 برمی شمارد كه همچون آن تنها در بخش فضا می توان به انجام ماموریت­های فضایی سرنشین­ دار و قراردادن انسان در مدار با اولویت علوم، فناوری ها و صنایع داخل و با مشاركت جهان اسلام و همكاری­ های بین­ المللی به علاوه طراحی، ساخت، پرتاب و بهره ­برداری از ماهواره­ در مدار زمین ­آهنگ و دیگر ماهواره­ ها با كاربردهای ارتباطات، سنجش از دور با اولویت فناوری و صنایع داخل و با مشاركت جهان اسلام و همكاری­ های بین ­المللی است.
بر این اساس و همزمان با روز ملی فناوری فضایی (14 بهمن)، خبرنگار علمی ایرنا با رییس پژوهشگاه هوافضا زیر نظر وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در مورد دشواری ها و موانع پیش روی متخصصان این حوزه و دستاوردهای گذشته به گفتگو پرداخت.

***سرمایه گذاری در بخش هوافضا سود بالایی دارد
دكتر فتح الله امی روز شنبه در مورد اهمیت سرمایه گذاری در صنایع هوافضا به ایرنا اظهار داشت: فناوری فضایی جزء فناوری های پیشرفته است و هر مقدار در آن سرمایه گذاری شود، بهره برداری و ارزش افزوده بسیار بالاتر از صنایع دیگر دارد و برای نمونه اگر در صنعت خودروسازی قیمت خودرو نسبت به وزن هر كیلوگرم 4 دلار باشد در ماهواره هر كیلوگرم 4 هزار دلار است و یعنی سرمایه گذاری در این بخش از بهره وری و سودبالایی برخوردار می باشد.
وی اضافه كرد: امروزه صنایع فضایی نه تنها به درون همه خانواده ها در همه جهان رسوخ كرده است بلكه در وجود افراد هم نفوذ كرده و با استفاده از تلفن هوشمند و ارتباطات موبایلی با دنیای اطلاعات متصل می شوند؛ بیشتر افراد دستكم یك گوشی تلفن همراه هوشمند دارند و این پدیده كه با فناوری ماهواره در جهان امكان پذیر شده است كاربرد بسیار گسترده ای دارد و بهره برداری و ارزش افزوده قابل توجهی را برای صاحبان آن به ارمغان می آورد
رییس پژوهشگاه هوافضا ادامه داد: طبق آمار بین المللی، درآمد سالانه صنعت ماهواره در جهان كه در انتها سال 2016 اعلام شد، 323 میلیارد دلار بوده است كه 43 درصد از این میزان گردش مالی سهم آمریكا شده و ایران می تواند سهمی را از این میزان به خود اختصاص دهد؛ در شرایطی كه اكنون دو هزار و 271 ماهواره به دور زمین می چرخند و به جهان بشریت خدمات مخابراتی و سنجشی عرضه می دهند.
وی با اشاره به كاربردهای صنعت هوایی ادامه داد: در صنعت هوایی هم سفرهای بین شهری فراوان در جهان، حمل و نقل هواپیمایی، حمل بار و بسته های پستی و هواپیماهای باری برای تجارت به اهمیت ارزش افزوده این صنعت افزوده است؛ باوجود این صنعت فضایی ارزش افزوده بیشتری دارد.
عضو هیات علمی دانشگاه تربیت مدرس ادامه داد: همین اهمیت و ارزش افزوده را می توان در پرداخت دهها یا صدها میلیون دلار اجاره ماهواره برای پخش برنامه های صداوسیما و ارتباطات ماهواره ای مشاهده كرد كه اگر خود ما بتوانیم به این فناوری به صورت كامل دست یابیم ضمن كاستن از هزینه ها به درآمدزایی هم می رسیم.

***شتاب توسعه فناوری فضایی در بخش های غیرنظامی مطلوب نیست
وی در مورد وضعیت نهادهای متولی توسعه صنایع هوافضا در ایران اظهار داشت: نهادهای متولی با شتاب كم و بیش یكسان پیش می روند البته در بخش نهادهای وابسته به سازمان ها و نیروهای نظامی پیشرفت مطلوب تری نسبت به بخش های غیرنظامی مشاهده می گردد به لحاظ اینكه مسائل امنیتی در راس امور است و از نظر بودجه راحت تر برنامه ها را پیش می برند.
رییس پژوهشگاه هوافضا خاطرنشان كرد: با این حال، شتاب توسعه این صنایع در نهادهای غیرنظامی مطلوب نیست و با عنایت به توانمندی های كشور و وجود متخصصان فراوان و كارشناس در این زمینه شتاب می تواند بالاتر باشد كه در صورت وجود اعتبارات بهتر وضعیت مطلوب تری خواهند داشت؛ زیرا در كشور از مبنای علمی لازم برخوردار هسیم.

***توانمندی بالای متخصصان ایرانی
وی با اشاره به پیشرفت خوب در تمام زمینه های مورد نیاز توسعه صنعت فضایی افزود: در تمام زمینه ها پیشرفت خوبی داریم؛ ولی امكان تسریع امور هم وجود دارد. امروز به علت كاهش اعتبارات خیلی از متخصصان دانشگاهی هوافضا در حوزه تخصصی خود كار نمی كنند، در حالیكه اگر سرمایه گذاری بیشتری شود بهره برداری بیشتر از این نیروها امكان پذیر است
دكتر امی خاطرنشان كرد: هم اكنون 13 دانشگاه و یك پژوهشگاه وابسته به وزارت علوم، تحقیقات و فناوری دارای رشته هوافضا هستند كه با ظرفیت 521 كارشناس، 371 كارشناسی ارشد و 72 دكتری در سال دانشجو می پذیرند و تابحال یكهزار و 944 كارشناس، دو هزار و 16 كارشناس ارشد و 215 نفر در مقطع دكتری از این مراكز فارغ التحصیل شده اند. بدین سان ایران از توانمندی بالایی در تربیت متخصص و كارشناس در هوافضا بهره مند و از این جهت در منطقه پیشتاز است.
دكتر امی در پاسخ به سوالی در مورد بخش های مختلف صنعت پرتاب ماهواره شامل سكوی پرتاب، پرتابگر و ماهواره توضیح داد: ما تابحال 4 پرتاب موفق داشته ایم كه به مدار پاركینگ رفته اند و ماموریت های خویش را به خوبی انجام داده اند، این ماهواره ها
در حد آزمایش و ورود به مدارLEO بوده اند ولی هنوز به جایی نرسیده ایم كه بتوانیم
ماهواره های كاربردی مخابراتی یا سنجشی را پرتاب نماییم.
وی با اشاره به ماهواره های شریف ست و طلوع اظهار داشت: پرتابگر موجود توانایی پرتاب ماهواره بالای 100 كیلو را به مدار بالای 500 كیلو دارد سكوی پرتاب هم به تازگی با موفقیت آزمایش شد و موتور پرتابگر سیمرغ با تراست بالای 140 تن گام موفقی در توسعه این صنعت بود.

***پژوهشگاه روی پرتاب انسان و راكت های كاوش كار می كند
دكتر امی در مورد ماموریت پژوهشگاه هوافضا با عنایت به سند جامع توسعه هوافضای كشور مصوب سال 91 اظهار داشت: بر مبنای بند 3 فصل 5 این سند پژوهشگاه مسئول كار روی پرتاب موجود زنده به فضاست كه گام های موفقی در این زمینه برداشته و موفق شده است با پرتاب میمون ها بخش زیرمداری ارسال موجود زنده را آزمایش كند.
وی ادامه داد: پژوهشگاه اكنون روی پرتاب انسان و راكت های كاوش كار می كند كه در این زمینه هم طراحی و آزمایش های اولیه را انجام داده ایم؛ ولی موفق به انجام آزمایش های نهایی و پرتاب نشده ایم.

***موانعی از جنس سیاسی و اقتصادی
رییس كارگروه هوافضای وزارت علوم، تحقیقات و فناوری در مورد دلیل این عدم موفقیت توضیح داد: به دلایل سیاسی، اقتصادی و غیره پرتاب امكان پذیر نشد. همینطور پیش از اینكه روی بحث اعزام موجود زنده كار شود، باید روی مسائل كلی فناوری در ابعاد مختلف سرمایه گذاری كرد كه به علت مشكلات اقتصادی و كاهش سرمایه گذاری ها سرعت پیشرفت در پژوهشگاه كند بوده است.
وی همینطور در پاسخ به این سوال كه با وجود توجه و سرمایه گذاری های دستكم 2 دهه روی پرتاب ماهواره چرا هنوز موفق به پرتاب ماهواره عملیاتی مخابراتی یا سنجشی نشده ایم در حالیكه كشورهایی مانند ونزوئلا به تازگی با كمك چین ماهواره مخابراتی عملیاتی در مدار قرار دادند، اظهار داشت: ایران پیش از ونزوئلا و حتی بدون كمك كشور خارجی در زمینه پرتاب ماهواره گام برداشته است؛ مانند ماهواره طلوع كه به مدار نرسید و در بخش جدایی مرحله دوم از پرتابگر ناموفق بود، به هر حال ما توانمندی پرتاب ماهواره های عملیاتی را هم داریم.
علمی**9157
خبرنگار: منصوره شوشتری**انتشار: محتشمی پور
برای اطلاع از اخبار متنوع علمی و فناوری، با كانال علمی ایرنا در تلگرام همراه شوید:
سرگرمی كامپیوتریelm@
https: //telegram.me


1396/11/15
14:58:02
5.0 / 5
133
تگهای خبر: فناوری , ماهواره , هوشمند
این مطلب را می پسندید؟
(1)
(0)

تازه ترین مطالب مرتبط
نظرات بینندگان در مورد این مطلب
لطفا شما هم نظر دهید
= ۸ بعلاوه ۴
مجله سرگرمی

pcfun.ir - حقوق مادی و معنوی سایت سرگرمی كامپیوتری محفوظ است

سرگرمی كامپیوتری

فناوری اطلاعات و بازیهای کامپیوتری